มหกรรมกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 20 ณ นครนาโกยา ประเทศญี่ปุ่น ปิดฉากลงอย่างเป็นทางการเมื่อ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2569 โดยเริ่มแข่งขันตั้งแต่ 19 กันยายน นักกีฬาจากทั่วทวีปเอเชีย
ชิงชัยกันใน 43 ชนิดกีฬา รวม 469 รายการ ผู้เขียนขอชี้แจงว่า 5 ตุลาคมไม่มีรายการชิงชนะเลิศใดเหลืออยู่ เพราะพิธีปิดจบลงแล้วในวันก่อนหน้า ตัวเลขต่อไปนี้จึงเป็นสถิติสุดท้ายของมหกรรมครั้งนี้
ตารางเหรียญสิบอันดับแรก

ตารางเหรียญสะท้อนความเหนือชั้นของจีนอย่างชัดเจน จีนครองอันดับหนึ่งด้วย 169 ทอง 89 เงิน 83 ทองแดง รวม 341 รางวัล ญี่ปุ่นในฐานะเจ้าภาพรั้งอันดับสอง ด้วย 83 ทอง 95 เงิน 91 ทองแดง รวม 269 รางวัล เกาหลีใต้ตามมาเป็นอันดับสาม ด้วย 39 ทอง 43 เงิน 68 ทองแดง รวม 150 รางวัล ช่องว่างระหว่างจีนกับญี่ปุ่นกว้างถึง 86 ทอง จึงกล่าวได้ว่าจีนคือผู้ครองเวทีนี้โดยแท้
ถัดลงมา อินเดียเป็นอันดับสี่ ได้ 21 ทอง 27 เงิน 37 ทองแดง รวม 85 รางวัล อุซเบกิสถานอันดับห้า ได้ทองเท่ากันคือ 21 แต่มีเงิน 25 และทองแดง 24 รวม 70 รางวัล อิหร่านอันดับหก ได้ 19 ทอง 18 เงิน 15 ทองแดง รวม 52 รางวัล ไทยอันดับเจ็ด ได้ 18 ทอง 13 เงิน 21 ทองแดง รวม 52 รางวัล เท่ากับอิหร่านพอดี ส่วนคาซัคสถานอันดับแปด ได้ 12 ทอง 24 เงิน 48 ทองแดง ฮ่องกงอันดับเก้า ได้ 11 ทอง 19 เงิน 24 ทองแดง และบาห์เรนอันดับสิบ ได้ 11 ทอง 5 เงิน 6 ทองแดง ข้อสังเกตสำคัญคือคาซัคสถานมีรางวัลรวม 84 สูงกว่าไทยและอิหร่านมาก แต่อยู่อันดับต่ำกว่า เพราะระบบจัดอันดับยึดจำนวนทองเป็นเกณฑ์แรก
ภาพรวมเชิงสถิติ
เมื่อพิจารณาเชิงสถิติ จีนกวาดทอง 169 จากทั้งหมด 469 รายการ คิดเป็นร้อยละ 36 ขณะที่ญี่ปุ่นได้ร้อยละ 17.7 สองชาตินี้รวมกันได้ 252 ทอง หรือกว่าครึ่ง (ร้อยละ 53.7) ของรายการทั้งหมด หากรวมเกาหลีใต้ด้วย สามชาติแรกครองทองถึง 291 รายการ คิดเป็นร้อยละ 62 อัตราทองต่อรางวัลรวมของจีนอยู่ใกล้ครึ่ง (169 จาก 341) สะท้อนว่านักกีฬาจีนมักขึ้นยืนบนจุดสูงสุดเมื่อได้ขึ้นโพเดียม ส่วนญี่ปุ่นมีเงินมากกว่าทอง (95 ต่อ 83) ซึ่งอาจตีความได้ว่าเจ้าภาพมีนักกีฬาระดับแนวหน้าหนาแน่น แต่หลายครั้งพลาดเพียงก้าวเดียว
ผลงานทัพนักกีฬาไทย
ผลงานของทัพนักกีฬาไทยจบลงด้วย 18 ทอง 13 เงิน 21 ทองแดง รวม 52 รางวัล อยู่อันดับเจ็ด เมื่อย้อนดูพัฒนาการ ไทยมี 5 ทอง 4 เงิน 6 ทองแดงเมื่อ 24 กันยายน แล้วไต่ขึ้นเป็น 12 ทอง 10 เงิน 12 ทองแดงเมื่อ 30 กันยายน ซึ่งรั้งอันดับห้าชั่วคราว ก่อนเก็บทองเพิ่มอีก 6 ในช่วงท้ายของมหกรรม
ผลงานเมื่อ 3 ตุลาคมนับเป็นอีกวันสำคัญ ไทยเก็บเพิ่ม 3 ทอง 2 เงิน 4 ทองแดง บัลลังก์ ทับทิมแดง คว้าทองเทควันโดชายรุ่นไม่เกิน 68 กิโลกรัม ณัฐกมล วาสนา ได้ทองแดงในกีฬาเดียวกัน ปิ่นชนก คล้ายสมบูรณ์ ได้ทองเรือใบ ILCA4 ส่วนอรภา เสนาธรรม ได้ทองยูยิตสูหญิงรุ่นไม่เกิน 63 กิโลกรัม ด้านรางวัลเงิน ตะกร้อหญิงทีม 4 คนพ่ายเวียดนามในนัดชิง และเรือใบ 420 เยาวชนคู่ผสมได้เงินอีกหนึ่งรายการ ขณะที่ทัพโต้คลื่นไทยได้ทองแดง 2 รางวัล
กีฬาหลักที่สร้างชื่อ
กรีฑาเป็นกีฬาหลักซึ่งสร้างผลงานเด่น ทีมวิ่งผลัด 4×100 เมตรหญิงไทยเข้าเส้นชัยอันดับสองเมื่อ 28 กันยายน ด้วยเวลา 43.51 วินาที ดีสุดของฤดูกาล และเฉือนเจ้าภาพญี่ปุ่นอย่างหวุดหวิด ส่วนภูริพล บุญสอน หรือ “บิว” ผู้วิ่งคนสุดท้ายของทีมผลัด 4×100 เมตรชาย คว้า 2 ทอง 1 เงิน และได้รับรางวัลนักกีฬาทรงคุณค่า (MVP) เป็นคนแรกของไทยและอาเซียน พร้อมเงินรางวัล 830,000 บาท
ในกีฬาประเภทอื่น วอลเลย์บอลชายหาดหญิง คู่ไบรท์–เบส ได้ทองปลดล็อกแชมป์รอบ 28 ปี ณัฐนิชา “โฟกัส” กู้ชื่อกำปั้นไทยด้วยทองหลังรอคอย 12 ปี เทคบอลไทยกวาด 3 ทอง จากคู่ผสม หญิงคู่ และชายคู่ โดยหญิงคู่ สุภาวดีกับจุฑาทิพย์ ชนะคู่เมียนมา 2–0 เซต (12–6 และ 12–3) ส่วนอีสปอร์ตส์ PUBG MOBILE ให้ทองลำดับ 11 แก่ไทย ด้วย 75 คิล สูงสุดของรายการ อย่างไรก็ตาม ทัพไทยยังมีบทเรียน แบดมินตันทีมหญิงพ่ายจีน 0–3 คู่ในรอบ 8 ทีมสุดท้ายเมื่อ 22 กันยายน โดยรัชนก อินทนนท์ แพ้ หวัง จื่อ อี้ 21–17, 18–21, 12–21
สัดส่วนทองต่อรางวัลรวมของไทยอยู่ราวร้อยละ 35 (18 จาก 52) ทองแดง 21 คือรางวัลประเภทที่มากที่สุด ชี้ว่าไทยมีนักกีฬาจำนวนมากอยู่ในกลุ่มชิงรางวัล แม้ยังต้องยกระดับอีกขั้นเพื่อเปลี่ยนเงินและทองแดงเป็นทอง ที่สำคัญ ไทยไม่ได้พึ่งกีฬาชนิดเดียว แต่กระจายความสำเร็จไปยังกรีฑา เทควันโด ยูยิตสู เรือใบ ตะกร้อ เทคบอล วอลเลย์บอลชายหาด มวยสากล และอีสปอร์ตส์ พิธีปิดจบลงด้วยญี่ปุ่นส่งมอบธงแก่กาตาร์ เจ้าภาพปี 2030 โดยสรุป จีนครองความเป็นหนึ่ง ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ยืนหนึ่งในกลุ่มรอง ส่วนไทยจบในเจ็ดอันดับแรกด้วยฐานนักกีฬาที่หลากหลาย
